Loạt sút luân lưu: năm điều cần nắm để xem trận loại trực tiếp

Có những đêm đấu cúp mà 120 phút vẫn chưa đủ để chọn ra đội đi tiếp. Lúc đó, mọi ánh nhìn đổ dồn về chấm 11m. Dưới đây là năm điều nền tảng giúp bạn theo dõi loạt sút luân lưu mà không bị rối, từ lúc nào nó xuất hiện cho tới cách đếm kết quả. Nếu muốn biết trận nào sắp có thể đi đến bước này, hãy mở lịch thi đấu và để ý các trận loại trực tiếp.

Điều thứ nhất: luân lưu là cách phân thắng bại trên chấm 11m

Luân lưu là loạt sút từ chấm phạt đền, được dùng khi hai đội chưa phân định thắng thua trong thời gian thi đấu. Mỗi lượt chỉ có một cầu thủ đối mặt với thủ môn đối phương, những người còn lại đứng ở khu vực giữa sân.

Thủ môn của đội đang sút đứng chếch ra bên ngoài khung thành, chờ đến lượt đội mình phòng ngự. Cách bố trí này giữ cho từng pha sút diễn ra gọn và công bằng.

Điều thứ hai: đừng nhầm với một quả penalty thông thường

Nhiều người gọi cả hai bằng chung một chữ penalty vì đều đá từ cùng một điểm. Thật ra chúng khác bản chất. Penalty là một quả phạt được hưởng ngay trong trận khi có lỗi trong vòng cấm. Còn luân lưu là hình thức riêng để chọn đội thắng, diễn ra sau khi trận đấu đã kết thúc.

Vì vậy bàn thắng trong loạt luân lưu không được cộng vào tỷ số của trận. Kết quả cuối cùng của 90 hay 120 phút vẫn giữ nguyên, chỉ có đội thắng loạt sút là đi tiếp.

Điều thứ ba: chỉ xuất hiện ở những trận cần có người thắng

Luân lưu thuộc về các trận loại trực tiếp, không áp dụng cho các vòng đấu tính điểm. Quy trình thường như sau:

• Trên sân trung lập: hòa sau 90 phút thì đá thêm hai hiệp phụ, vẫn hòa mới sang luân lưu.
• Thể thức hai lượt đi và về: tùy điều lệ giải, có thể xét thêm tiêu chí phụ trước khi tới luân lưu.
• Một số giải quy định đá luân lưu ngay sau 90 phút mà không có hiệp phụ.

Do đó, trước khi xem một trận cúp, bạn nên đọc điều lệ của giải đó. Các trang tin bóng đá thường nhắc lại những quy định này trước vòng đấu quan trọng.

Điều thứ tư: cách đếm điểm và chuyện hòa sau năm lượt

Mỗi đội đá năm lượt, xen kẽ nhau. Quả nào vào lưới hợp lệ thì tính một bàn, nhưng chỉ có giá trị trong loạt này. Hết năm lượt, đội ghi nhiều hơn là đội thắng.

Nếu 10 cầu thủ sút xong mà hai bên vẫn bằng nhau, loạt sút kéo dài thêm từng cặp lượt theo đúng thứ tự cũ cho đến khi một bên hơn bên kia. Mỗi cầu thủ trong nhóm được chọn chỉ sút một lần ở vòng đầu tiên, nên huấn luyện viên phải tính kỹ ai đá mở màn, ai đá chốt.

Vai trò của đồng xu và trọng tài

Trước khi bắt đầu, trọng tài tung đồng xu để chọn khung thành sẽ sút. Lần tung thứ hai quyết định đội nào đá trước. Trọng tài cũng có quyền đổi khung thành nếu thấy điều kiện mặt sân ảnh hưởng đến chất lượng cú sút.

Thủ môn được phép di chuyển trên vạch gôn để đoán hướng, nhưng không được để chân rời vị trí trước khi bóng được đá đi.

Điều thứ năm: ai được sút và ai quyết định thứ tự

Chỉ các cầu thủ có mặt trên sân khi trận kết thúc, kể cả hiệp phụ, mới được tham gia. Huấn luyện viên là người chọn danh sách và thứ tự, sau đó đăng ký với trọng tài.

Trường hợp thủ môn bị chấn thương giữa loạt sút, đội đó được thay bằng thủ môn dự bị nếu vẫn còn quyền thay người chưa dùng hết. Chi tiết này quyết định rất nhiều ở những trận mà đội đã tận dụng đủ các lượt thay.

Gợi ý để theo dõi loạt luân lưu thú vị hơn

Với người thích số liệu, loạt luân lưu là nơi những thống kê nhỏ lên tiếng. Bạn có thể ghi lại thứ tự sút, hướng sút của từng cầu thủ và thủ môn đã đoán đúng bao nhiêu lần. Sau vài trận, bạn sẽ thấy rõ thói quen của từng người.

Để tiện theo dõi cả mùa, hãy đối chiếu kết quả với bảng xếp hạng và xem lại các pha cứu thua ở mục highlights. Nếu cần xem diễn biến theo thời gian thực, trang trực tiếp luôn có các trận đang diễn ra.

Điều quan trọng nhất cần nhớ là luân lưu chỉ là bước phân định cuối cùng. Phần lớn giá trị của một trận đấu vẫn nằm ở 90 hoặc 120 phút trước đó, nơi hai đội thực sự thể hiện lối chơi của mình.

Tổng hợp từ các nguồn tham khảo về bóng đá.